Mega-Micro-Lab
Mega-Micro-Lab
Bij deze werkplek ga je je eigen wereld vanuit een ander perspectief bekijken. Je bent gewend om alles te zien en ervaren vanuit het perspectief (zicht) dat je altijd hebt gehad. Hierin denk je misschien al heel veel details te kunnen zien, maar als je in gaat zoomen zul je merken dat de wereld er ineens heel anders uit komt te zien en dat terwijl je naar precies hetzelfde aan het kijken bent.
Klaar om te beginnen?
Klik op 'verder'.
Wat ga je leren?
- Je leert werken met verschillende hulpmiddelen om iets te vergroten.
- Je gaat op zoek naar botjes en probeert te achterhalen welk bot je gevonden hebt.
- Je leert om zelf een preparaat te maken voor onder de microscoop en om de microscoop scherp te stellen bij verschillende vergrotingen.
Zo ga je dit doen
Om dingen van dichterbij te kunnen zien en ervaren, kun je gebruik maken van verschillende hulpmiddelen. Afhankelijk van welk hulpmiddel je gebruikt kun je iets een beetje dichterbij halen (een paar keer vergroten) of je kunt het echt een paar honderd keer vergroten. Vandaag ga je gebruik maken van een loep (vergrootglas) een binoculair (dit zijn twee vergrootglazen achter elkaar, waardoor je verder kunt vergroten) en een microscoop.
Klik op 'volgende' om door te gaan.
Verschillen
Behalve het verschil in vergrotingsfactor (hoeveel groter je iets ziet), zit er nog een verschil tussen vooral de loep/binoculair en de microscoop. Met een loep en een binoculair kun je heel goed op dingen kijken, eigenlijk zoals je normaal ook doet. Je haalt het beeld dat je normaal ziet veel dichterbij. Het licht schijnt dan ook vaak bovenop dat wat je aan het bekijken bent.
Doorzichtig
Een microscoop kijkt door iets heen. Het licht komt van onderen en gaat door datgene wat je wilt bekijken (je preparaat) heen, richting het objectief (de lens) van je microscoop. Hierdoor is niet mogelijk om grote/dikke dingen te bekijken met een microscoop. Een steen laat geen licht door en kun je dus niet zien met de microscoop (maar wel met de binoculair!).
Werken met vergrootglazen (video)
Bekijk de video hiernaast.
Klaar?
Klik op 'verder' en ga aan de slag met het bekijken van de verschillende objecten.
Werken met vergrootglazen
Op je werkplek liggen verschillende objecten. De meeste heb je vast al wel een gezien. Maar heb je zo ook echt wel eens goed bekeken? Dat ga je nu doen!
Wat verandert er?
Bekijk de verschillende objecten met de verschillende loepjes op je werkplek. Begin met de kleinste vergroting en ga steeds verder vergroten. Kijk goed naar de details! Schrijf steeds op wat je nu wel kunt zien en wat je eerder niet zag. Hoe verandert je beeld van het object door het vergrootglas? Neem hetzelfde object en kijk nu door het binoculair (twee-lens vergrotende telescoop). Zie je nog meer details?
Bekijk ook eens je eigen vingerafdruk! Maak met behulp van het stencilkussen een afdruk van je vinger op het werkblad. Kijk of je de structuren die op het werkblad staan ook terug kunt vinden in je eigen vingerafdruk. Bekijk hiervoor eerst de video op de volgende bladzijde.
Vingerafdruk
Vergrootglazen worden ook ingezet bij het bekijken van een vingerafdruk in detail. Dit ga je zelf ook doen. Bekijk de video en maak een afdruk van je eigen vinger. Bekijk deze bij verschillende vergrotingen.
Let op: de inkt gaat lastig van je vinger af.
Vergelijken
Zijn de afdrukken van jou en je partner gelijk? Welke verschillen kun je ontdekken?
Uilenballen pluizen
Op je werkplek ligt een stuk van een uilenbal, deze ga je voorzichtig uit elkaar halen, alsof je een archeoloog bent. Uilenballen bestaan uit de onverteerbare delen van een prooi, dus wie weet ontdek je wat zijn laatste maaltijd was.
Sporenzoeken
Bekijk de video op de volgende pagina en probeer de botjes voorzichtig te scheiden van de andere delen van de braakbal.
Uilenballen pluizen (video)
Bekijk de video over het pluizen van de braakbal.
Aan de slag!
Ga nu zelf aan de slag met het uitpluizen van de uilenbal. Maak een lijst van alle botjes die je kunt vinden. Wat voor vormen hebben ze? Kun je zien van welk dier de botjes afkomstig zouden kunnen zijn? Gebruik het vergrootglas om de botjes in meer detail te bekijken. Schrijf op wat je nu kunt zien dat je niet zag met je blote oog. Zijn er sporen van kauwen of bijten zichtbaar? Vergelijk de botjes die je met het vergrootglas hebt bekeken door deze nu onder het binoculair te leggen.
(Tip: Leg ze in het glazen schaaltje (petrischaaltje) en op een zwarte achtergrond.)
Wat valt op? Probeer de botjes te identificeren met behulp van een zoekkaart. Aan de hand van de vormen en structuren, kun je bepalen welk dier de prooi was voor de uil. Was het een muis, een vogel, of een ander klein dier?
De microscoop
Je hebt nu gebruik gemaakt van verschillende vergrotingen, tot wel 80x! Maar het kan natuurlijk nog veel groter. We gaan nu de microscoop gebruiken. Bekijk steeds de verschillende video's zodat je weet welke stappen je moet doorlopen om een scherp beeld te krijgen. Begin met de video op deze pagina over alle onderdelen van de microscoop.
Klaar?
Als je de video bekeken hebt, kun je naar de volgende pagina. Je gaat nu leren hoe je de microscoop scherp stelt.
Instellen van de microscoop
Bekijk eerst de video over het instellen van de microscoop.
Kies nu één van de kant-en-klaar-preparaten en kijk of het je lukt om een scherp beeld te krijgen. Let op! Begin met 40x vergroting, pas als je daar een scherp beeld hebt, kun je verder naar de 100x en misschien zelf naar de 400x). Je weet nu hoe je een microscoop in moet stellen.
Nu ga je zelf een preparaat maken!
Klaar?
Ga naar de volgende pagina en kijk of het je lukt om nu zelf een preparaat te maken.
Een preparaat maken
Je gaat nu zelf een preparaat maken. We doen dit van de rode ui. Bekijk de video en volg de stappen. Lukt het je om de cellen van de rode uit scherp in beeld te krijgen? Kun je vinden waar de rode kleur vandaan komt? Bewaar dit preparaat.
Uitdaging!
Je gaat nu verder met hetzelfde preparaat. Maak nu een zoutoplossing door een theelepel zout op te lossen in een half glas water. Gebruik een los pipetje om straks hier wat druppels uit te kunnen halen. Zorg dat je het 100x objectief (gele objectief) voor je hebt en je scherp beeld hebt. Druppel voorzichtig een paar druppels zout water tegen het dekglaasje aan van het preparaat met de rode ui aan, en pak een stukje filtreerpapier. Houdt dit papier aan de andere kant tegen het dekglaasje aan, zodat het water onder het glaasje wordt weggezogen en de zoutoplossing eronder wordt “getrokken”. Herhaal dit eventueel een keer, als het niet meteen lukt. Zie je verschil met de eerste preparaat met water?